Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Adnan Demirci, İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 17 işçinin hayatını kaybettiği patlamaya ilişkin yaptığı açıklamada, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin sahada uygulanması ve denetimlerin etkin biçimde yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Demirci, iş cinayetlerinin önlenmesi için işverenlerin yükümlülüklerinin ve kamunun denetim sorumluluğunun eksiksiz yerine getirilmesi çağrısında bulundu.

CHP İşçi Sendikaları ve STK'lardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Demirci’nin yazılı açıklaması şöyle:

“İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlama ve yangında 17 işçimizin yaşamını yitirmesinin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Hayatını kaybeden işçilerimize Allah’tan rahmet, ailelerine, yakınlarına ve çalışma arkadaşlarına başsağlığı; yaralı işçilerimize acil şifalar diliyoruz.

"ŞİRKETİN BÜYÜKLÜĞÜ CAN GÜVENLİĞİ SORUMLULUĞUNU AZALTMAZ"

1956 yılında kurulan ve Aliağa’daki demir çelik tesislerinde 1987’den bu yana üretim yapan HABAŞ’ta, geçmiş yıllarda da iş cinayetleri yaşanmıştır. Aynı işyerinde ölümlerin tekrarlanması, önceki olayların ardından hangi önlemlerin alındığının, bu önlemlerin uygulanıp uygulanmadığının ve denetimlerde herhagi bir ihmalin olup olmadığının sorgulanmasını gerektirmektedir. Bir işletmenin üretim, istihdam ve ihracattaki büyüklüğü, çalışanlarının yaşamını koruma sorumluluğunu azaltmaz; tam tersine bu sorumluluğun eksiksiz yerine getirilmesini zorunlu kılar.

"UZMAN GÖREVLENDİRMEK İŞ CİNAYETLERİNİ ÖNLEMEYE YETMEZ"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın açıklamasına göre tesiste aynı anda yaklaşık 1.800 kişi çalışmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ise işyerinde 37 iş güvenliği uzmanı, 2 işyeri hekimi ve 1 sağlık personeli bulunduğunu açıklamıştır. Ancak iş güvenliği uzmanı ve sağlık personeli görevlendirilmesi, tek başına iş cinayetlerini önlemeye yetmez. Belirleyici olan, bu profesyonellerin tespit ve uyarılarının dikkate alınması, risklerin giderilmesi ve güvenli çalışma koşullarının üretimin her aşamasında sağlanmasıdır.

"TEDBİRLER KÂĞIT ÜZERİNDE KALMAMALIDIR"

Tesiste yürütülen ham çelik üretimi, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında çok tehlikeli sınıfta değerlendirilen faaliyetler arasındadır. Bu nedenle bakım, onarım ve üretim süreçlerinde alınması gereken tedbirlerin kâğıt üzerinde kalması kabul edilemez. Risk değerlendirmeleri ve güvenlik dokümanları yalnızca dosyalarda saklanan belgeler olmamalı; çalışma alanının düzeninden ekipmanların bakımına, çalışanların eğitiminden acil durum hazırlıklarına kadar bütün süreçleri yönlendirmelidir.

"DENETİMLERİN SONUÇLARI KAMUOYUNA AÇIKLANMALIDIR"

Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, Avrupa Birliği direktifleri esas alınarak hazırlanmıştır. Buna rağmen yaşanan iş cinayetleri, mevzuatın varlığının tek başına yeterli olmadığını göstermektedir. Asıl ihtiyaç, kuralların eksiksiz uygulanması ve bu uygulamanın düzenli, nitelikli ve sonuç alıcı denetimlerle güvence altına alınmasıdır. Denetimlerin hangi aralıklarla yapıldığı, ne kadar sürdüğü, hangi eksikliklerin tespit edildiği ve bunların giderilip giderilmediği kamuoyuna açıklanmalıdır. İş müfettişlerinin sayısı, mesleki eğitimi ve denetim kapasitesi de bu sorumluluğun gerektirdiği düzeye çıkarılmalıdır.

"ÜRETİM BASKISI İŞÇİ SAĞLIĞININ ÖNÜNE GEÇMEMELİDİR"

İş cinayetlerini önlemek için üretim baskısının güvenliğin önüne geçmesine izin verilmemelidir. İşçilerin yaptıkları işe ve karşılaşabilecekleri risklere uygun eğitim almaları, yasal haklarını bilmeleri, tehlikeleri işlerini kaybetme korkusu yaşamadan bildirebilmeleri sağlanmalıdır. Eğitim ve güvenli davranış, işverenin güvenli çalışma ortamı kurma yükümlülüğünün yerine geçmez. İşçi sendikalarının da işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda daha etkin bir tutum alması, işyerlerindeki riskleri izlemesi ve çalışanların taleplerini güçlü biçimde gündeme taşıması gerekmektedir.

"İHMALİ OLAN İŞLETMELERİN DEVLET TEŞVİKLERİ KISITLANMALIDIR"

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, bu iş cinayetinin bütün yönleriyle aydınlatılması ve benzer ölümlerin önlenmesi için sorumluluk almaya çağırıyoruz. İşverenlere yönelik rehberlik ve eğitim çalışmaları yaygınlaştırılmalı; yükümlülüklerini yerine getirmeyenler hakkında caydırıcı cezai ve hukuki yaptırımlar uygulanmalıdır. Kamu teşviklerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği yükümlülüklerine uyum esas alınmalı; iş cinayetlerine yol açan ihmallerin tespit edildiği işyerlerine sağlanan teşvikler gözden geçirilerek kısıtlanmalıdır. Güvenli çalışma koşullarının kalıcı biçimde sağlanmasını destekleyen uygulamalar geliştirilmelidir.

Cumhuriyet Halk Partisi olarak işçilerimizin yaşam hakkını ve güvenli çalışma hakkını savunmayı sürdüreceğiz. Bu iş cinayetinde sorumluluğu bulunan herkesin ortaya çıkarılması, gerekli işlemlerin yapılması ve işçi ailelerinin haklarının korunması için sürecin takipçisi olacağız. İşçi sağlığı ve iş güvenliğini çalışma hayatının önceliği haline getirecek önerilerimizi kamuoyuyla ve ilgili kurumlarla paylaşmaya devam edeceğiz.”